تکار و شاک ویو دو دستگاه پرکاربرد فیزیوتراپی‌اند که سازوکار کاملاً متفاوتی دارند: تکار با جریان رادیوفرکانس در بافت گرمای عمقی ایجاد می‌کند و شاک ویو با موج‌های فشاری مکانیکی کار می‌کند. به همین دلیل برای مشکلات متفاوتی انتخاب می‌شوند. این مطلب تفاوت‌ها، شواهد علمی و موارد منع هر کدام را توضیح می‌دهد.
مقایسه تکار و شاک ویو در یک نگاه
| ویژگی | تکار (آر اف) | شاک ویو |
|---|---|---|
| نوع انرژی | جریان رادیوفرکانس (حدود ۰٫۳ تا ۱٫۲ مگاهرتز) | موج فشاری مکانیکی |
| حس هنگام درمان | گرمای عمقی و مطبوع | ضربه‌های پشت سر هم؛ روی نقطه‌ی دردناک ممکن است ناخوشایند باشد |
| بیشترین کاربرد | گرفتگی و درد عضلانی، کمردرد و گردن‌درد، آماده‌سازی بافت قبل از تمرین و درمان دستی | خار پاشنه و التهاب فاشیای کف پا، رسوب کلسیم در تاندون شانه، آرنج تنیس‌بازان و سایر مشکلات مزمن تاندون |
| فاصله‌ی جلسات | معمولاً چند جلسه در هفته | معمولاً با فاصله‌ی چند روز تا یک هفته |
تکار برای چه مشکلاتی مناسب‌تر است؟
تکار وقتی انتخاب می‌شود که هدف، شل‌کردن عضله‌ی گرفته، کم‌کردن درد و بهترکردن گردش خون موضعی باشد؛ مثل کمردرد و گردن‌درد عضلانی، گرفتگی شانه و کتف و دوره‌ی بازتوانی بعد از آسیب‌های ورزشی. معمولاً همراه با درمان دستی و تمرین انجام می‌شود. جزئیات در صفحه‌ی تکار درمانی آمده است.
شاک ویو برای چه مشکلاتی مناسب‌تر است؟
شاک ویو بیشتر برای مشکلات مزمن تاندون و محل اتصال آن به استخوان به کار می‌رود، به‌خصوص وقتی درمان‌های ساده‌تر جواب نداده باشند. جزئیات در صفحه‌ی شاک ویو درمانی آمده است.
شواهد علمی چه می‌گویند؟
شاک ویو: یک مرور نظام‌مند شواهدی به نفع اثر شاک ویو در التهاب فاشیای کف پا و تاندینیت کلسیفیه‌ی شانه گزارش کرده است. [۱] نتیجه‌ی پژوهش‌ها برای سایر مشکلات یکدست نیست و به نوع دستگاه و شدت درمان بستگی دارد.
تکار: پژوهش‌ها درباره‌ی تکار کمترند. یک مرور نظام‌مند در سال ۲۰۲۰ داده‌های موجود را جمع‌بندی کرده [۲] و یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۲ کاهش درد عضلانی‌اسکلتی را گزارش کرده است، هرچند نتایج مطالعه‌ها با هم تفاوت زیادی داشت. [۳]
هر دو روش درمان کمکی‌اند و جای تمرین‌درمانی را نمی‌گیرند.
موارد منع و احتیاط
- تکار: باتری قلب یا هر دستگاه الکترونیکی کاشته‌شده در بدن، بارداری، محل تومور، عفونت فعال و کاهش حس گرما در پوست. وجود پلاتین یا پروتز فلزی را حتماً به درمانگر بگویید.
- شاک ویو: بارداری، اختلال انعقادی یا مصرف داروی ضد انعقاد، محل تومور یا عفونت، روی قفسه‌ی سینه و ریه و روی صفحه‌ی رشد استخوان در کودکان.
پرسش‌های پرتکرار
تکار بهتر است یا شاک ویو؟
بستگی به مشکل دارد. برای گرفتگی و درد عضلانی معمولاً تکار و برای مشکلات مزمن تاندون مثل خار پاشنه معمولاً شاک ویو انتخاب می‌شود.
می‌شود هر دو را با هم انجام داد؟
در بعضی برنامه‌های درمانی هر دو به کار می‌روند. ترتیب و فاصله‌ی آن‌ها را فیزیوتراپیست بعد از معاینه تعیین می‌کند.
کدام درد بیشتری دارد؟
تکار معمولاً فقط گرمای مطبوع دارد. شاک ویو روی نقطه‌ی دردناک می‌تواند ناخوشایند باشد و شدت آن بر اساس تحمل شما تنظیم می‌شود.
هزینه‌ی تکار و شاک ویو چقدر است؟
هزینه‌ی هر جلسه در صفحه‌ی تعرفه فیزیوتراپی ۱۴۰۵ آمده است. دستگاه‌های کلینیک همگام تکار نوین 560G و شاک ویو نوین 350G هستند.
منابع و بازبینی
- Speed C، مرور نظام‌مند شاک ویو در آسیب‌های بافت نرم، British Journal of Sports Medicine 2014
- Beltrame R و همکاران، درمان انتقال الکتریکی خازنی و مقاومتی در توانبخشی: مرور نظام‌مند، International Journal of Rehabilitation Research 2020؛ 43: 291–298
- اثر تکار بر درد عضلانی‌اسکلتی: مرور نظام‌مند و فراتحلیل، Galen Medical Journal 2022
بازبینی علمی: علیرضا عافیت طلب، فیزیوتراپیست (شماره نظام ف-۶۳۴۴) | آخرین بازبینی: آبان ۱۴۰۵. این مطلب آموزشی است و جای معاینه و تشخیص حضوری را نمی‌گیرد. کلینیک فیزیوتراپی همگام، اندیشه فاز یک؛ نوبت‌دهی: ۰۲۱۶۵۵۰۰۵۵۵
